نمی‌تونم بگم «ایده مال من»؛ همون که خیلی سال پیش توی تلویزیون نشون داد که توی ژاپن به گمونم، یه جایی بود که پول می‌دادی می‌رفتی تو یه اتاقی و هر چی رو دلت می‌خواست خورد و داغون می‌کردی. من که خبر ندارم چیز مشابهی تو ایران باشه و بعید هم می‌دونم. سرمایه‌ش رو ندارم وگرنه خودم راه می‌انداختم. اما پیشنهادش رو می‌دم هر کی می‌تونه، بیزنسی راه بندازه، خوب مشتری پیدا می‌کنه تو ایران. (خدمت بزرگی هم هست به خلق و جامعه) اولی‌ش خود من که واسه هیچ تفریحی این قدر پول خرج نخواهم کرد! (تفریح که چه عرض کنم. «درمان»!)

    به هرحال ایده یا فکر اولیه‌ش رو مطرح کردم. کسی اگه کاری کرد -پورسانت هم نخواستیم- شبای جمعه اموات ما رو فراموش نکنه! دست کم یه کارت ویزیتی چیزی بفرسته، باخبر بشم بیام.

پیوست (خرد ایده): این وانتا که تو شهر می‌چرخن، کهنه و شیکسته و سوخته می‌خرند؟ با اونا کار کنید! فکر کن بری توی یه اتاق که یه دست کابینت چوبی کهنه هست با یه تبر. فلزی باشه، سر و صدای خوبی هم می‌کنه!

توضیح: من خوبم.

اگر تشخیص جنس همه موجودات زنده با یک نگاه امکان می‌داشت، مردانی از پارس به گربه‌خانم‌ها هم متلک می‌گفتند و برای سوار کردن چنارهای ماده، ترمز و بوق می‌زدند.

    - مرد بودن

    - تحجّر

    - تحدّب!

    - تعصّب

    - نادانی

    - بادانی!

    - نگفتم با سیگار کشیدن آقایون موافقم!

    - اسلام

    - اسلام ستیزی

    - غیرت

    - غرب­ستیزی

    - شرق­گریزی

    - پس چی!؟

    - هیشکی دلیلش رو نمی‌پرسه!؟

    نمی‌دانم. تحقیق و پژوهش یا جستجو و پرس و جویی نکرده‌ام اما نگاهی به کولر آبی، به ویژه اگر در و پیکرش باز و دل و روده‌اش بیرون ریخته باشد بیاندازید. یک جوراحساس نزدیکی و آشنایی و همدلی‌ای در آن می‌بینید که شک نمی‌کنید این اختراع باید ساخته دست نیاکان و هم‌وطنان خودمان باشد اما اگر همین یکی را هم از خودمان نداشته باشیم و تکنولوژی‌اش (با شرمساری این واژه را به آن نسبت می‌دهم!) از خارج –احتمالا غرب- آمده باشد که دیگر واویلا!
    بله! مطمئن نیستم که ریشه آن از کجاست و از کی اما یک چیز را مطمئن هستم و آن این است که دست نخورده بودن‌اش در طول دوران و حفظ آن به همان صورت اولیه و ابتدایی‌اش که می‌دانیم برای حفظ سنت نیست(!) کار خود خودمان است. (اما هنوز نمی‌دانم به چه قدمتی.) برای ما که وارد کردن فن‌آوری از قوی‌ترین سنت‌های‌مان شده است، فن‌آوری‌ای را که اگر هم در دوره‌ای درکشورهای پیشرفته مورد استفاده بوده –که نبوده- دیگر استفاده نمی‌شود و بنابراین «منسوخ‌شدن» به جای «پیشرفت» جایگزین سرنوشت آن شده است (و همین نکته «ناکارآمدی» آن و دلیل شرمساری من از اطلاق «تکنولوژی» به آن است) شاید به ناچار «بومی» کرده‌ایم و آن‌قدر به آن ادامه می‌دهیم تا... تا کی؟ دیگر چه باید بشود!؟

    فکر می‌کنم همه شما داخل کولر آبی را دیده‌اید (و اگر ندیده‌اید بر شما افسوس می‌خورم!) ظاهر چندش‌آور و تهوع‌آور آن دیگر آن قدر امری عادی شده است که حتی از کولر نو هم انتظار بیشتر از آن نداریم. منظورم کثافت پوشال گندیده و لجن‌های اندود شده کف آن نیست. منظورم میزان «سرهم‌بندی» و «بزن‌دررویی» (از دیگر سنت‌های شریفه‌ی قومی که ما باشیم.) به کار رفته در آن است و باز منظور من بیشتر از آن که خلاء اندکی ظرافت و مهندسی و تفکر در ساخت و سرهم‌بندی اجزایش باشد، نفرت‌برانگیزبودن نحوه انجام عمل اصلی آن، یعنی «خنک کردن» است. چندش‌آور از فرط بدویت! به آن نیاکان شریف‌مان که بادگیر برافراشتند هم اگر برق می‌دادند، در همان زمان و با همان اندیشه و تکنولوژي، همین را و چه بسا بهتر از این را می‌ساختند. تهوع‌آوری از فرط خجالت‌آمیز بودن است که هنوز از این استفاده می‌کنیم. (ایرادهای مربوط به وزاندن باد پر از رطوبت و روماتیسم و دیگر بیماری‌هایی که درصد احتمال‌شان فوران می‌کند هم به کنار.)
    اگر از لحاظ اندام فیزیکی‌اش هم بپذیریم که همه چیز در آن به لحاظ طراحی و کاربری، در چنان کمال و کیفیتی قرار گرفته است که نیازی به بازاندیشی در آن نبوده است، در میزان مصرف بی‌رویه آب و برق آن که هیچ شکی نیست و در عجبم که در همه این دوران، یک نفر به فکر بهینه‌سازی (اختراع دوباره به فرق سر من اصابت کند!) کولر آبی نیافتاده است؟ ظاهرا حتی کمتر کسانی فکر ناکارآمدی و نازیبایی‌اش را کرده‌اند و تا ارقام بهای آب و برق بالا نرفت، صدایی از کسی شنیده نشد. نبود تکنولوژی و عدم حمایت از تولید و هزار مساله دیگر را من هم می‌دانم اما وقتی به ذهن هر جنبنده‌ای هم خطور خواهد کرد که وسیله خنک‌کننده نباید زیر تابش مستقیم و سوزان آفتاب تابان و تموز قرار گیرد، آیا اضافه کردن یک قطعه به عنوان سایه‌بان بر روی این دستگاه‌ها، به هزینه یک تلق پرپری و چند پیچ و مهره یا حتی میلگرد و خال‌جوش کار شاقی بوده است؟ صفحه سایه‌بان‌اش را خودم تهیه می‌کنم. خرج یک شاسی کمی قوی‌تر برای بدنه و چند سوراخ ناقابل پیش‌بینی‌شده بر روی آن برای نصب آن ورق را هم روی هزینه‌ها اضافه کن! 
    محصولات تهویه مطبوع پیشرفته که هنوز هم استفاده انبوه (یا غالب) ندارند، وقتی قیمت برق واقعی می‌شود برای جلب همان مشتریان مرفه هم باید مدام بر «کم‌مصرف» بودن‌شان تاکید کنند. (آگهی‌های جدید را نظری بیاندازید.) تا پای پول و سرمایه‌مان (مایه جان‌مان) به میان نیامد به فکر نیافتادیم و فکر هم که فقط نق زدن است برای ما وگرنه هنوز منتظریم که دست غربیان به مددمان برسد. همه این‌ها نشان می‌دهد که آن نظام «سرمایه»داری مذموم، در راه ملاحظه «اسراف» که از مفاهیم مربوط به فرهنگ و مذهب ماست موفق‌تر عمل کرده است. هرچند نیت‌اش قربت الی الله نباشد.‫  

    این عکس را نگاه کنید:
    این تمامی بضاعت ماست از تکنولوژی (نه فقط معماری) و تمام درک و فهم ما از فن‌آوری. این بهترین نمود کج‌فهمی و دودره‌بازی و بزن‌دررویی و تنبلی و البته خلاقیت ما است. وقتی می‌توان به راحتی و با تکه‌ای یونولیت، به عایق حرارتی دست یافت، پل حرارتی و راندمان پایین دیگر بهانه است. البته که در جواب آنان که می‌پرسند: آن کسانی که بحث مصرف انرژي را امروز چنین به پیش برده‌اند اگر این راه‌حل می‌بود، حتما بسیار پیش‌تر از ما به آن دست یافته بودند باید گفت: این دیگر از هوش و خلاقیت ما ایرانیان است. در نهایت کارفرما و مجری هم راضی (برای یکی ارزان و برای دیگری آسان!) ناظر و مسئول و متولیان هم که راضی! نمی‌دانم. من یکی که نمی‌توانم در این یک مورد به «بودنش بهتر از نبودنش» راضی شوم که نه از شرایط آزمایشگاهی اما به صورت شهودی نظرم این است که پاسخگویی‌شان آن‌قدر پایین هست که این کار فقط اسراف هزینه و یونولیت باشد (که مضرات محیط زیستی‌اش هم به کنار!) و مهم‌تر از آن، به نوعی از سر باز کردن موضوع است و بنابراین فراموش‌شدن سوال و حالا حالاها اتلاف انرژی در خانه‌های در نام «عایق» تا دوباره و در چه زمانی اشتباه پذیرفته شود.

    بنابراین بار دیگری که از دستیابی به قله‌های رفیع فن‌آوری شنیدید (لطیفه‌ای که همه می‌دانند شنیده شده است اما باز تکرارش می‌کنند و جالب این که شنیدن‌اش هنوز خالی از لطف نیست و هنوز لبخند بر لب می‌نشاند!) اگر شکافتن دیوار و نگاه به مقطع آن، که مطمئنا در دیوار خانه ۹۰ درصد شما فاقد همین یک تکه یونولیت هم هست، غیرممکن است، زحمتی بکشید و به کولرآبی‌تان سر بزنید. اگر شلنگ و شناور و این تشکیلاتش سالم است و آب بر کف پشت بام جاری نیست (هیچ کس فکر نمی‌کند یک لوله نازک پلاستیکی برای قرار گرفتن شبانه روز در زیر آفتاب و برف و... مقاوم و مناسب نیست!؟) درش را باز کنید و به شرشر آب آشامیدنی داخل آن و پنکه‌ای که بازدهی‌ پایین‌اش در دمیدن باد و رساندن‌اش به داخل خانه، به وضوح مشخص و معلوم است نگاهی بیاندازید. چرخیدن ماهواره بالای سر چه فایده وقتی برای پرداخت برق این وسائل پرمصرف باید چرتکه انداخت؟ کیک زرد سر سفره به چه دردی می‌خورد وقتی تمامی آن انرژی هسته‌ای یا در همین ابزارهای قرون وسطایی مصرف شود و یا از لای در و پنجره‌های غیرعایق به هدر برود؟ تکنولوژی نه در فضا، سر سفره به درد می‌خورد.

    این را سال گذشته و پس از دیدن فیلم نوشتم. پراکنده و در چند نوبت نوشته شد. در نتیجه، هم نوشته چندان خوبی نشد و هم آن قدر نوشته‌ای شخصی شد که جرح و تعدیل‌های زیادی بر آن رفت تا به این رسید. چندین بار از این که به نوشته قابل توجهی برسد ناامید شدم و فرصتی هم برای ویرایش متن بلندش نداشتم و با گذشتن زمان زیاد از سر و صدای این فیلم، انگیزه‌ام را هم از دست داده بودم. دیروز و در جستجوی نوشته‌ای به مناسبت روز تولدم –به دلیل زندگی‌نامه‌ای و شخصی شدن آن- دوباره یادش افتادم و باز هم پس از ویرایش و اصلاحات بسیار، تصمیم گفتم که بفرستمش و از دستش راحت شوم:

    فيلم «سخنرانی پادشاه» را ديدم. جدا از هرگونه نقد و نظر سينمايی، تجربه ديدن اين فيلم، براي من –به نسبت بسياری از شما- تجربه­ای متفاوت بود. دليل­اش اين­كه لكنت زبان، براي من هم موضوعی بوده كه... البته حالا ديگر نمی­توانم بگويم با آن «دست و پنجه نرم می­كنم»؛ می­كردم و سال­ها می­شود كه آن­قدر برای­ام عادی شده كه نمی­توانم دقيقا بگويم هنوز وجود دارد يا چقدر وجود دارد! به هرحال اتفاقاتی كه همين چندی پيش و در این همایش اخیر افتاد، من را به همان دوران «دست و پنجه نرم كردن» برد و ديدن اين فيلم، جرقه و انگيزه­ای شد برای نوشتن­شان.

    من خاطرات كمی از زندگی‌ام دارم. یعنی خاطرات گذشه، چندان جایی در حافظه­ام اشغال نكرده­اند. (نه لزوما خاطرات كودكی دور، حتی همین چند سال گذشته). اما در هر صورت به قول برتی Bertie (اجازه دارم من هم، حداقل به دلیل هم­درد بودن، خودمانی شوم و آخرین پادشاه بریتانیا –یا نقشش- را برتی صدا كنم؟!) «به یاد نمی­آورم این كار را نكرده باشم.» از وقتی به یاد دارم لكنت داشتم. حتی به واسطه اسنادی، بسیار پیش­تر از آن­كه بتوانم به یاد بیاورم یا نیاورم(!) لكنت زبان من در همان اوائل كودكی، پدر و مادرم را نگران كرده بود؛ آن سند جزوه دست­نویس دكتر گفتاردرمانی­ای است كه ظاهرا دایی­ام معرفی­اش كرده بوده و در آن توصیه­های مختلفی برای درمان من وجود دارد. چندین سال پیش در میان انبوهی از خرت و پرت­های قدیمی یافتم­اش.
    اما با وجود سابقه طولانی، تا همین چند وقت پیش و به ویژه با دیدن این فیلم، نمی­دانستم كه این بیماری، درمان­هایی فیزیكی هم دارد. درمان­هایی كه باید با تمرین بر روی سیستم فیزیكی گفتار انجام شود. در حالی كه همیشه در طول این دوران، مشكل من، یك مشكل روانی و اختلال عصبی یا درونی فرض می­شد. برای همین، ناخواسته به مبارزه­ای یك تنه و شخصی با این معضل دست زدم كه بهبود تقریبا كامل آن را یكی از موفقیت­های خودم می­دانستم و مشكلات باقیمانده را، اشكالات ذاتی و غیرقابل درمان سیستم گفتاری و یا ناشی از برخی از اختلالات دیگر (مثل عصبانیت زیاد) فرض می­کردم. به این شكل، پرونده «لكنت زبان» برای من بسته شده بود تا اتفاق آن روز كه من را دوباره به دوران كودكی در مدرسه راهنمایی برد و انگار كه بخش تازه و ناشناخته­ای از خودم را كشف كرده باشم، از خودم متعجب شدم!
    گرچه تصویر كودكی من، مثل تصویر كارتون‌ژاپنی­های بچگی­مان نبود كه در آن مثلا كل بچه­های محله، دنبال پسری كه به فرض مادرش فقیر بود، تا خانه می­دویدند و او تمام راه گریه می­كرد و خودش را داخل خانه پرت می­كرد و پشت سرش در را می­بست و... اما به هرحال، شما هم بچه بودید و می­دانید بچه­ها مسخره كردن را دوست دارند و چه سوژه­ای بهتر از یك همكلاسی الكن!؟ كودكی پیش از مدرسه من دركویت و در مراوده با چند خانواده محدود ایرانی دوست و فامیل در آن­جا گذشت كه هیچ­كدام هم­سن و هم­بازی من نبودند (حداقل ثابت نبودند). به مدرسه هم كه آمدم، از همان كلاس اول كه كاملا مسلط به خواندن و نوشتن بودم، زیر نظر بوده و بچه­زرنگه كل مدرسه و سوگلی مدیر و معلمان محسوب می‌شدم و احتمالا به همین دلیل کسی جرات نمی‌کرد زیاد سر به سرم بگذارد. در واقع من از همان دورانی كه یادم نمی­آید(!) به دو دلیل مورد توجه بودم: یكی همین زبانی که می­گرفت و دیگری هوش بالا. هیچ­وقت به صرافت این نیافتادم كه از پدر و مادرم بپرسم از كجا حدس زده­اند یا چه کسی گفته بود یا فکر کرده بود كه من باهوش هستم. (چون خاطرات گنگی دارم از كلاسی كه با پدرم می­رفتیم و در آن در مورد بچه­های باهوش و خاص، تعلیماتی می­دادند.) شاید مثلا همین نكته كه از پنج-شش سالگی، با ورق­زدن كتاب­های فارسی برادر بزرگم (آن موقع كلاس چهارم و پنجم بود.) خواندن و نوشتن یاد گرفته بودم، آن­ها را به فكر انداخته باشد. در هرصورت اگرچه این مورد دوم، یعنی هوش را، در هر جا و مكان و مثلا هر مهمانی­ای، با طرح معما، مساله ریاضی و یا دعوت به بازی شطرنج، به رخ یا به چالش می­كشیدند، آن مورد اول را همه، به شرط ادب یا دلسوزی، نادیده می­گرفتند. می­ماند بچه­های شرورتر و آن­هایی كه كینه و بغضی را خالی و یا جبران می­كردند و یا آن­هایی كه دنبال یك تفریح تازه و دم­دستی بودند، حتی برای لحظاتی. یكی از آن­ها را خوب یادم هست: پیمان سوفسطایی. صورت منفوری داشت و خانه­شان در كوچه ما بود. به نظرم یك كلاس با من اختلاف داشت یا نداشت اما خیلی مواقع كه اتفاقی یا هدفمند، درمسیر خانه همراه می­شدیم، مدام من را مسخره می­كرد و همیشه هم از آن سمت گذر راه می­رفت كه دست­ام به او نرسد. زورم كه به­اش نمی­رسید اما باز در می­رفت! سال­ها بعد كه معنی فامیل­اش را فهمیدم، درك­اش كردم. بالاخره كسی كه با چنین فامیلی بزرگ شده باشد، عجیب نیست اگر دچار اختلالات روانی-اجتماعی نشود! و همین که –منی که اسامی افراد مانند اتر از مغزم می‌پرند(!)- نامش را از دبستان به یاد دارم، نشان‌دهنده رد عمیقی است که در خاطرات‌م خندق کنده. (حتی از هم‌کلاسی‌های دوران دبستان هم اسم دو-سه نفر را بیشتر به یاد ندارم!)
    باز هم نمی­خواهم تصویری كلیشه‌ای ترتیب بدهم از كودكی‌ام مانند بچه‌های فقیر یا معلول یا یتیم فیلم‌ها و كارتون‌های قدیم كه از جمع جدا و منزوی و تنها می‌شدند تا بگویم لكنت زبان، من را به آدم گوشه­گیر و منزوی­ای تبدیل كرده بود. با این وجود به عنوان مثال، لكنت زبان، تلفن و صدای زنگ­اش را به كابوس من تبدیل كرده بود. شاید بخش بزرگی از مشكلاتم با تلفن، دنباله‌ای و متاثر از همین خاطرات باشد؛ ترس از مجبورشدن به برداشتن تلفنی كه زنگ می­خورد و بعد در همان لحظه، قفل­شدن حنجره و تلاشی مستاصلانه برای گفتن یك كلمه، در حالی كه صدای آن طرف كه فكر می­كند صدا نمی­رسد و مدام «الو! الو!» می­كند فشار عصبی را مضاعف می­كند و گاه حتی او گوشی را می‌گذارد و...
    در جریان برگزاری این همایش کذایی اخیر، دنبال کسی بودند تا بیاید و پشت تریبون برود و نقش مجری را ایفا کند (گرچه در ادامه، این مسئولیت، فقط به اعلام موضوع در قالب چند جمله محدود شد). در جریان جستجو و پیشنهاد و طفره­رفتن­های افراد حاضر، نگاه­ها به سمت من برگشت. من –برخلاف دیگران- مشكل چندانی با حضور در برابر آن جمعیت نداشتم اما سعی كردم تلویحا مشكل­ام را به­شان یادآوری كنم. در برابر اصرار آن دوستان برای پذیرفتن وظیفه حضور پشت تریبون گفتم: مشكلی ندارم اما فكر می­كنم فرد شایسته­تری از من برای این كار باشد. اما اگر هم من پشت آن تریبون بروم، شما باید فكری به حال خودتان بكنید كه یك نفر الكن كه ته­لهجه اصفهانی دارد از بین شما داوطلب شد!! همین طور هم شد و من که سال‌ها بود با اهمیت اعتماد به نفس روبرو نشده بودم، پس از آن به این فکر می‌کردم که «اعتماد به نفس» هنوز مشکل بسیاری از مردم هست و انگار ربطی هم به سن و موقعیت ندارد. (این گونه موقعیت‌ها، به صورت قراردادی یا واقعی، آزمونی برای سنجش میزان اعتماد به نفس فرض شده‌اند.)
    گفتم كه لكنت زبان برای من مشكلی روانی و عصبی تعریف شده بود. همه می­پرسیدند حسام از چه چیزی می­ترسد؟ چه خاطره بدی در بچگی داشته؟ یا سعی می­كردند با فرستادن من در برابر جمعیت، ترسم را از صحبت كردن بریزند.^۱ برای همین وقتی هم كه سعی كردم با آن مقابله كنم، بیشتر روی این مساله تمركز كردم: «اعتماد به نفس» که همیشه سمبل مبارزه روانی (مبارزه اصلی) با لکنت بود و کمبودش در بسیاری موارد، علت لکنت. وضعیت شخصیتی پارادوكسیال من، كه خجالتی بودن و فرار از جمع را در کنار میل و لذت بردن از نمایش و سرگرم­كردن جمع، توامان داشتم؛ در این­جا كمك­هایی به من كرد. در دوره دبستان و راهنمایی تك­خوان گروه سرود مدرسه شدم، در مسابقات اذان منطقه در اصفهان سوم شدم، سر كلاس­ها هم قرآن می­خواندم (خواندن به صوت، جلوی همان جمع بیست-سی نفره، خود سنگ بزرگی بود. به یاد هم ندارم كه سر صف –و جلوی صد یا دویست نفر- این كار را كرده باشم اما مطمئن هم نیستم نكرده باشم!) یك بار كه یكی از بچه­های گروه سرود، بعد از این كه با من در تست صدا برای انتخاب تکخوان گروه شرکت کرد و من برگزیده شدم، بی­ملاحظه اعتراض كرد كه «این زبونش می­گیره» من هم محكم جلویش ایستادم كه «عمرا»! آن موقع و هنوز، خیلی­ها مثل این كه مثلا می­پرسند چرا افتخاری موقع آواز خواندن لهجه ندارد و نمی­دانند كه آواز خواندن با حرف­زدن فرق دارد(!) متوجه این تفاوت برای گرفتن زبان هم نبودند و همین موضوع اعتماد به نفس من را برای این كارها و برای جواب به او  بالا می­برد. (نه این كه در آواز خواندن مشكل كلا مرتفع شود. خیلی كمتر می‌شود.) اگر این جور کارها را نوعی تمرین اعتماد به نفس بدانیم، کار و تمرین ناآگاهانه برای افزایش آن، بنا بر این خاطرات از مدت‌های پیش آغاز شده بود. اما كار آگاهانه بر روی اعتماد به نفس از زمان كنكور شروع شد. آن زمان، هم بازارش داغ بود و هم به آن احتیاج داشتم. تا جایی كه اعتماد به نفس سبب احساس بی­نیازی از تلاش و گشادی نمی­شد، آن را كسب كرده و پرورش­اش می­دادم! لکنت هم فراموش می‌شد؛ یا با دوستان هفت ساله سر و كار داشتم و یا كنج خانه بودم و لكنت زبان عادی شده بود. یا اذیت نمی­كرد و یا نیاز چندانی به رفع­اش نمی­دیدم. با ورود به دانشگاه، كار روی جنبه­های دیگر اعتماد به نفس شروع شد (كه اكثرا به تضعیف­اش انجامید!) بچه­های دانشگاه یا آن­قدر بزرگ و فهمیده بودند كه دیگر مسخره كردن گرفتن زبان را تفریح مناسبی ندانند‌ یا من آن­قدر خوب كنترل­اش كرده بودم كه دیگر به چشم نمی­آمد. گرچه هنوز برای خواندن و صحبت در برابر جمع، مشكل داشتم (حتی اگر بروز نمی‌کرد، همیشه حداقل عرقی روی سر و صورت­ام می­نشاند). به هرحال بعد از چند سال، هم توجه به مقوله «اعتماد به نفس» شدت­اش را از دست داد و هم حضور در برابر جمع، دیگر آن­چنان مظهر اعتماد به نفس نبود. آن روز هم وقتی پشت تریبون، همان چند جمله را می­گفتم، بیشتر تمركزم بر حذف كامل لهجه بود تا جلوگیری از گرفتگی زبان! اما پایین كه آمدم اول برای خودم روحیه­بخش بود كه هنوز، به نسبت بسیاری دیگر از مردم، آن­قدر اعتماد به نفس دارم كه بتوانم آن­چنان در برابر جمع قرار بگیرم. اما دوم آن­كه من را یاد آن خاطره كودكی انداخت که جز حیرتم نیافزود!
    در دبستان اولین كاغذ دیواری­ام را درست كردم. هیچ­كس از دوستان و همكلاسی­ها، چه در دبستان و چه راهنمایی و دبیرستان، پایه این جور كارها نبود؛ پایه كارهای شبه‌ژورنالیستی یا اجرای برنامه و این­جور چیزها، در مراسم و مناسبت­ها. بعد از دبستان روزنامه دیواری­ای وجود نداشت و من هم به صرافت­اش نیافتادم. مسلما استقبالی نمی­شد. دوره راهنمایی و دبیرستان تیزهوشان، هر روز صبح، مراسم صبحگاهی بود و باید برنامه­ای اجرا می­شد حدود 15دقیقه. هر بار نوبت یك كلاس بود. اول یك نفر می­آمد و برنامه را معرفی می­كرد كه همان موقع هم به نظرم کار مزخرفی می‌آمد . برنامه ربع ساعتی كه دیگر معرفی ندارد!^۲ اما بالاخره رسم بود. قرآن و بعد هم با مطالبی سرگرمی یا مثلا حدیث و حكایت و پندی ادامه و اتمام می‌یافت. الان دیگر کار –به قول معروف امروزی- خزی به نظر می‌رسد! در كلاس ما، یادم نمی­آید كسی پایه این­جور كارها بوده باشد و من كه خیلی جاها به عنوان مبصر و نماینده انتخاب می­شدم^۳، اگر هم علاقه شخصی­ام نبود، باید این كار را انجام می­دادم. جزییات آن برنامه­ها بماند اما هنوز هم نمی­توانم بفهمم كه من چرا و به چه جراتی(!) می­رفتم آن بالا و كل برنامه را اجرا می­كردم. معرفی می­كردم و بعد از قرآن هم اگر كسی از بچه­ها نبود، مطلبی، چیزی، می­خواندم. شاید اندكی دچار گرفتگی می­شدم اما اگر فاجعه بزرگی رخ داده بود، حتما الان یادم بود! برای خودم جالب است كه در این مواقع جا نمی­زدم و آن كار را می­كردم. جرات­اش را بعدا كسب كردم! پس آن موقع بر چه اساس دست به این كار می‌زدم؟! انگار که همه این چیزهایی که در مورد تربیت و ساخته‌شدن شخصیت‌ام گفتم پوچ بوده! انگار از اول همین‌طور بوده‌ام. انگار که همه همان شکلی هستند که به دنیا آمده‌اند و برای‌شان مقدر بوده...

۱ - دورترين خاطره­اي كه از اين اتفاقات دارم مربوط به يك جشن مناسبتي بود. مجري مراسم از بچه­ها خواست براي آمدن روي صحنه، براي يك مسابقه، داوطلب شوند. من به تشويق پدرم دست بلند كردم. تقريبا دست همه بچه­ها بلند بود و مجري، انگار اصلا من را نمي­ديد. پدرم هم گفت: ولش كن! كاري نداشته باش! برو بالا! با اكراه پذيرفتم و آن بالا هم وقتي مجري گفت: چه كسي به تو گفت بيايي؟ نگفتم بابام. گفتم خودت گفتي! جالب اين كه برنده آن مسابقه هم شدم! (گرچه اصرار پدرم، لزوما به اين مساله مربوط نبود اما فكر كنم بي­ربط هم نبوده باشد).
۲ - آن زمان، برنامه‌های شبکه‌های تلویزیونی، این طوری ۲۴ساعته نبود و یک مجری‌ای در زمان آغاز برنامه‌های صبحگاهی یا عصرگاهی ابتدا معرفی برنامه می‌کرد و ساعت آغاز پخش برنامه‌ها را اعلام. خیلی هم عجیب نبود که ما هم به پیروی از برنامه‌ها و مجریان تلویزیونی، یک برنامه ۱۵دقیقه‌ای را هم ابتدا اعلام برنامه کنیم!
۳ - هيچ­وقت نفهميدم من چه عنصر كاريزماتيكي(!؟) داشتم كه با وجودي كه نه شاگرد اول و نه حتي بچه درس­خوان تيزهوشان بودم و هيكل­ام هم از خيلي­ها ريزه­ميزه­تر بود، خیلی جاها به مبصري و نمایندگی انتخاب مي­شدم!

    خاطرات کودکی که انگار همه جذاب‌ند. اگرچه خیلی‌ها خاطره‌های بد هم دارند اما «خاطرات شیرین کودکی» اصطلاح آشنا و پرکاربردی است. با این وجود تبریک گفتن سالروز تولد، رسمی است که به اشتباه و بیهوده، هنوز از کودکی ادامه دارد! برای من یکی که حداقل شیرین نیست. تا به یاد دارم، از دوران نوجوانی، همیشه روزهای سالگرد تولدم از غم‌انگیزترین روزهای سال بوده است. روزی برای یادآوری تنهایی. روزی برای مرور فرصت‌های از دست رفته و خاطرات خوبی که یادشان بیشتر دل را ریش‌ریش می‌کنند تا تازه. روزی برای نگاه به آینده‌ای که هی کوتاه می‌شود! هی می‌آید و هی می‌گذرد. و امسال روزی هم هست برای حس کردن نفس سی‌سالگی بر رگ گردن. و شنیدن تبریک در چنین روزی بیشتر یک دلخوشی است...
    در هر صورت الان که هفتمین سالروز راه‌اندازی «نیمه تاریک ماه» است، شنیدن تبریک از دوستان، در این‌جا، خیلی بیشتر از یک دلخوشی است؛ شاید چون آن را به عنوان تبریک تولد وبلاگم می‌پذیرم، نه خودم! حالا و پس از این همه منتی که پیشاپیش نهاده‌ام(!) از همه دوستان و همه مخاطبان و کسانی که به این وبلاگ سر می‌زنند (آشنا و ناآشنا، مرتب و نامرتب حتی در فواصل طولانی) درخواست دارم به عنوان هدیه تولد خودم و این وبلاگ، یک کامنت بگذارند تا یک جمع‌بندی‌ای هم از مخاطبان‌ش داشته باشم (و اگر حوصله دارند نظرشان را در مورد نوشته‌های بلاگ بگویند و...)

    امیدوارم نتیجه خیلی ناامید کننده نباشد!

    نوشتن به مناسبت زادروز خودم، مثل سنتی برای این وبلاگ شده است! این بار اما درگیری‌ها چنان بوده که در دو هفته پیشین فرصت نکرده‌ام حتی از میان انبوه نوشته‌هایم، یکی را با تمرکز و آرامش، باز‌خوانی‌ای بکنم و بفرستم. این است که در حالی که از چند روز پیش در فکر بوده‌ام که ویژه‌نامه این بار چه‌گونه باشد و چه بنویسم، ناگهان امروز بود که به فرصتی (شاید از سر ناچاری) دست یافتم و حالا من نشسته‌ام و فکر می‌کنم چه بنویسم.
    هر چه به ذهنم می‌آمد درد دل و حرف‌های شخصی بود که با مروری بر نوشته‌های سالگردهای پیشین، همه به نظرم تکراری می‌رسیدند؛ ترس از دست‌نیافتن به آرزوهایی که بیشتر دوست دارم نام‌شان را «برنامه» بگذارم. جمله‌ قصار خودم: «من از خودم عقبم»! که هر سال تکرار می‌شود و هر سال فاصله‌ام با خودم بیشتر می‌شود (هنوز خیلی زود است که بگویم: «ترس از پیری» گرچه این ظاهرا فقط بر زبان نیاوردن ترس است!) و افسوس و حسرت از فرصت نداشتن برای کارهای دلی یا بدون درآمد (و عجیب این دو با هم مترادف هستند!) که هر روز و هر روز با بدتر شدن اوضاع و افزوده‌شدن گرفتاری‌ها، این حسرت‌ها هم بیشتر و بیشتر می‌شوند. از مسیر در ابتدا موفق فیلمسازی‌ پرت افتادم. از ابتدای امسال تا حالا، به زحمت به تعداد انگشتان دست‌هایم فیلم دیده باشم. ددلاین مسابقات کاریکاتور جلوی چشم‌هایم می‌آیند و می‌روند و من که آرزویم خلوتی دنج و ذهنی باز است تا بنشینم و برای خودم سازی بزنم، حتی فرصت ندارم روزی برای جلوگیری از خشکیدن انگشت‌هایم آن را در دست بگیرم. آواز هم که در گلو خشکید. مطالعه که امری است فراموش شده که به صورت پراکنده، با خواندن مجلات  و بعضی نوشته‌ها در وب، ارضای سطحی می‌شود تا سواد یادم نرود و در میان انبوه طرح‌ها و داستان‌ها و فیلمنامه‌های نانوشته، اگر نباشد دلخوشی نوشتن چند خطی در این وبلاگ هم که... و در این شرایط معماری کردن هم لذتی ندارد.
    ساعتی بیشتر نوشتم. نوشتم و پاک کردم و دوباره نوشتم و... گلایه و درددل از زمین و زمان که کم نیست؛ نمی‌خواهم اضافه‌اش کنم. و نمی‌دانم چرا با وجود انگیزه برای نوشتن از آن نگاه جدیدی که همین افزوده‌شدن عدد دهگان عمر را هم برای‌ام امیدبار و روشن کرده است، آخر نتوانستم بنویسم.
وارد هشتیمن سال عمر این وبلاگ شده‌ام. بارها در صحبت از آن، این گونه معرفی و توصیفش کردم: «دفترچه یادداشت (خاطرات) عمومی». ننوشتن برای من دردی است که این وبلاگ مسکّن موقتی آن است، وقتی زمانی نیست برای نوشتن مفصل و دلخواه. گذشت آن روزگاری که می‌خواستم برای آن مخاطب بیشتر جذب کنم یا هر روز گرایش و نگاهی داشت و... حالا این وبلاگ هم مثل خودم به ثباتی رسیده است که در نتیجه‌اش با اطمینان بیشتری می‌گویم که انگار هدفم از نوشتن در «نیمه تاریک ماه» خودم هستم. باید حرف بزنم و بگویم و بنویسم تا سرطان نشود. اگر خوانده شود که نه تنها مسکّن، که آرام‌بخش و روان‌گردان هم خواهد بود! حالا از خلال نوشته‌های پیشین‌ام است (هرچه قدیمی‌تر، خجالت‌آورتر!) که خودم را و تغییر و تحولات‌م را نگاه می‌کنم؛ که اگر در وبلاگ ننویسم، انگیزه‌ای برای خاطرات نوشتن هم ندارم و همه چیز فراموش خواهد شد. اما قید عمومی بودن این دفترچه یادداشت (خاطرات) انگار از پی آن ثبات مذکور، بیشتر هم شده است. شاید هم به این دلیل که احساس می‌کنم بیشتر از قبل خوانده می‌شوند. امروز هر چه نوشتم و پاک کردم، همه درددل‌ها و حرف‌های شخصی‌ای بودند که برخلاف پیش، نمی‌خواستم خوانده شوند. حتی وقتی که هدف اصلی‌ام از آن گلایه‌ها، باز کردن دریچه آن سپیدی بعد از شب سیاه روزگار بود هم راضی نشدم. شاید اصلا با این ذهن درگیر مشوش، نوشته‌ها دندان‌گیر نشدند و این‌ها بهانه باشد. مثل همین نوشته که اگر اصرارم برای نوشتن در روز تولدم نبود، شاید کنارش می‌گذاشتم. در هر صورت نتیجه این شد که امسال نوشته ويژه‌ای ندارم. یا فقط همین را دارم.

(امیدوارم روزی پشیمان نشوم از این‌که یادداشتی، حال امروز را ثبت نکرد.)